اختلال روانی انورکسیا یا اختلال تغذیه ای | ورزش

بی اشتهایی یا کم خوری عصبی در واقع یه مشکل روانیه که طی اون مریض برخلاف گرسنگی، از خوردن غذا به حد کافی دوری می کنه و وزن اون به اندازه ای کاهش می یابد که شدیدا لاغر و نحیف می شه.


به گفته محققان این مشکل معمولا به دنبال رژیم گرفتن عادی واسه کاهش وزن شروع می شه. فرد مریض خیلی کم غذا می خورد و از توقف رژیم لاغری پس از وزن کم کردن دوری می کنه. در این حالت دریافت ذهنی و تصور فرد نسبت به بدن خودش مشکل می شه؛ طوری که با وجود لاغری زیاد، هنوز فکر می کنه که چاقه.

این مشکل معمولا در افراد جوون در زمان شروع بلوغ شروع می شه. شایع ترین علائم این مشکل کاهش وزن شدید می باشه. این کاهش وزن معمولا تا ۱۵ کیلوگرم پایین تر از وزن طبیعی فرد می باشه، بدون این که مریضی جسمی وجود داشته باشه. در این وضعیت انرژی فرد برخلاف تحلیل رفتن بدن در حد خوبیه.

کاهش وزن این آدما به راه های جور واجور حاصل می شه که بعضی از عادی ترین اونا ورزش شدید، به کار گیری داروهای ملین و نخوردنه.

نوع محدود کننده(restricting type)

که کاهش وزن در اون از راه محدودیت کالری صورت میگیره. این نوع از آنورکسیا با رژیمای شدید، روزه گرفتن و تمرینای ورزشی شدید همراه س.

نوع پاکسازی کننده(purging type)  

این گروه افراد پس از دریافت کالری تلاش می کنن با به کار گیری داروهای مسهل یا مدر یا از راه استفراغ غذای مصرفی خود رو دفع کنن.

فرد ترس خیلی از چاقی داره و دچار افسردگی، بی اشتهایی، یبوست، توقف قاعدگی، نبود تحمل سرما، دوری از حفظ دست کم استاندارد وزن برحسب سن و قد و اشکال در برداشت ذهنی از شکل بدن خود می شه؛ طوری که با وجود لاغری زیاد هنوز فکر می کنه که چاقه.

واسه افراد گرفتار به انورکسیا این که چه مقدار وزن باید کم کنن و این که تا چه

حد تحلیل میرن و نحیف می شن، اصلا مهم نیس. هر چی بیشتر وزن کم کنن، وسواس اونا به غذا، رژیم غذایی و کاهش وزن بیشتر می شه

این افراد حتی بعد از این که وزن بسیار زیادی کم می کنن و بسیار لاغر می شن و این کار رو تا مریض شدن و حتی مرگ پیش می برند، تصور می کنن که هنوز اضافه وزن دارن. معمولا عادات غذایی عجیبی دارن مثل دوری از غذا خوردن در حضور بقیه. بعضی وقتا اوقات این افراد غذاهای بسیار سنگین و حجیمی واسه بقیه آماده می کنن، اما خودشون هیچ از اون نمی خورند.

گفته می شه که این مشکل در طبقات اجتماعی – اقتصادی بالاتر شایع تره و آنایی که در فعالیت هایی شرکت دارن که لاغر بودن مسئله مهمیه، مثل نمایش و … بیشتر به این مشکل دچار می شن.

 

علل دچار شدن به این مشکل:

به گفته کارشناسان؛ هنوز علل بروز این مشکل نامعلوم س. محققان احتمال می بدن که بعضی از این عوامل شامل اختلافات خانوادگی و اختلافات جنسی، ترس بیمارگونه از اضافه وزن، اپیدمی لاغری به عنوان مُد روز و مظهر زیبایی یا به عنوان یکی از علائم افسردگی یا مشکل شخصیت هستن.

عواملی که خطر دچار شدن به این مشکل روانی رو افزایش می بدن، عبارت از فشار دوستان و همسالان یا فشار اجتماعی واسه لاغر بودن، سابقه اضافه وزن کوتاه، شخصیت تکامل طلب، وسواسی یا پیروزی خواه، استرس روانی یا مشاغل خاص هستن.

علائم آنورکسیا: 

آنورکسیا علائم مختلفی داره که بعضی افراد همه این علائم رو تجربه نمی کنن. این علائم عبارت هستن از:

* وزن بدن که متناسب با سن نباشه، قد و وزن طوری باشه که فرد معمولا ۱۵ کیلو پایین تر از وزن نرمال خود باشه.

* عقب افتادن دست کم سه دوره از عادت ماهیانه(در خانوم ها)

* نبود تمایل یا دوری از غذا خوردن در حضور بقیه

* اضطراب

* ضعف

* شکننده شدن پوست

* تنگی نفس

* وسواس در مورد کالری های مصرفی

 

عواقب آنورکسیا بر سلامتی

آنورکسیا خطرات بسیار زیادی رو متوجه سلامتی می کنه. این خطرات عبارتند از، پوکی استخون، کمبود مواد معدنی، پایین بودن دمای بدن، بی نظم بودن ضربان قلب، مشکل دائمی در رشد طبیعی، و بولیمیا نرووزا(پرخوری عصبی).

استفاده طولانی مدت از ملینا هم واسه بدن مُضره. این داروها عضلات روده رو فرسوده کرده و موجب پایین اومدن کارایی اون می شه. بعضی ملین ها شامل مواد مضری هستن که ممکنه در بدن تون بازجذب شن.

 

آنورکسیا و بارداری

با در نظر گرفتن این که بیشتر مبتلایان به این مشکل دختران نوجوون و جوون هستن، ضررها و صدمات به وجود اومده به وسیله اون، تنها متوجه این گروه نبوده و منتهی به تولد نوزادانی کم وزن، خام و با ضریب هوشی کمتر، در آینده می شه. واسه به دنیا آوردن نوزاد سالم، زنان باردار باید به طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم وزن اضافه کنن. گفتن این مطلب به فرد گرفتار به آنورکسیا مثل این می موند که به یه فرد عادی بگیم ۵۰ کیلو اضافه می کنه. اگه گرفتار به آنورکسیا هستین، واسه باردار شدن و وضع حمل دچار مشکل میشین. اگه کمبود وزن داشته باشین و از شکلای جور واجور و اقسام مواد غذایی هم استفاده نکنین، ممکنه جون خودتون و بچتون به خطر بیفته.

خانوم های گرفتار به مشکلات غذایی بیشتر دچار سقط جنین می شن و ممکنه نوزادشون زودرس به دنیا بیاد و در برابر مشکلات سلامتی بسیاری باشه.

همه خانوم های باردار باید از مراقبت های قبل از حاملگی خوبی بهره مند شن. آنایی که آنورکسیا یا بولیمیا دارن، نیاز به مراقبت خاص دارن. حتما باید ویتامین های مربوط به قبل از وضع حمل رو مصرف کرده و ویزیت های دکتر رو مرتب انجام بدین. حق ورزش ندارین مگه این که دکتر تون اونو خالی از اشکال بدونه.

 

فرق بین رژیم غذایی سالم و آنورکسیا:

رژیم سالم

آنورکسیا

کاهش وزن راهیه واسه ارتقای سلامت و بهبود ظاهر

کاهش وزن راهیه واسه کسب رضایت و خوشحالی

خود آزمایش بیشتر بر  پایه وزن و شکل بدن صورت میگیره.

خودارزیابی به طور کامل براساس مقدار وزن کم شده و اندازه لاغری صورت میگیره.

تلاشیه واسه کنترل وزن

تلاشیه واسه کنترل احساسات

هدف کاهش وزن واسه رسیدن به سلامتیه.

هدف لاغریه و سلامت یه نگرانی نیس.

 

با کم خوری عصبی چه کنیم؟

کارشناسان تاکید می کنن که به خاطر پیشگیری از مشکل کم خوری عصبی با مشکلات شخصی به طور منطقی برخورد کنین. تلاش کنین با کمک مشاوران، پزشکان، خونواده و دوستان، مشکلات رو برطرف کنین یا با اونا کنار بیایید. اگه مریض خود به وجود مشکل عاطفی واقف شه، کمک بخواد و همکاری خوبی درزمان درمان داشته باشه، این وضعیت قابل درمانه. اما بدون درمان، این مشکل می تونه باعث ناتوانی دائمی یا حتی مرگ شه.

آمارها نشون می دهد؛ مریضایی که دچار بی اشتهایی عصبی هستن، زیاد دست به خودکشی می زنند؛ چون عزت نفس اونا پایینه. درمان این بیماران ممکنه چندین سال ادامه یابد و البته برگشت کردن مریضی به خصوص وقتی که فرد تحت استرس قرار بگیره، محتمله.

هدف از درمان، اینه که مریض دوباره الگوی مناسب غذا خوردن رو از سر گیرد تا وزن ایشون به حالت طبیعی برگرده. مریض می تونه با تمرینات مخصوص واسه تغییر رفتار زیر نظر متخصص به این نتیجه مهم برسه.

شکلای جور واجور داروهای مورد استفاده در روانپزشکی هم واسه این بیماران موثر هستن، اما هیچ داروی مشخصی وجود نداره که اثر اون بر این مریضی قطعی باشه.

در آخر این که علاوه بر رژیم غذایی مناسب واسه درمان مریض، امکان داره مکمل های ویتامینی یا مواد معدنی هم واسه ایشون تجویز شن.

فرآوری: مریم مرادیان نیری – کارشناس تغذیه


منابع:

ایسنا

جام جم – مریم روزبهانی

انجمن نو اندیشان تغذیه – مهدیه علیزاده

سلامتستان – دکتر احسان شریفی پور

 

منبع:tebyan.net

 

جمع آوری سلامت اکاایران