دكتر شهرام رضوان بيدختي
معاون پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان

سپاسگزاري:
امروز که بر فراز سالهاي تحصيل به افتخار ايستادهام، سرشار از سپاس و ستايش ايزدي هستم که ياريم فرمود تا با بهره از گستره بي انتهاي لطفش گذر از مرحله اي ديگر از زندگانيم را تجربه نمايم .اکنون که به لطف باري تعالي انجام اين تحقيق ميسر گرديد برخود لازم ميدانم از تمامي عزيزان و بزرگواراني که در انجام اين تحقيق ياريم نمودند و از محضرشان آموختم مراتب امتنان و قدرداني خود را اعلام دارم:از استاد گرانقدرم جناب آقاي دکتر مصطفي عبادي که راهنمايي اين پايان نامه را به عهده داشتند و در تمام مراحل انجام اين تحقيقات، متواضعانه دانش و تجربيات سودمندشان را در اختيارگذاشتند، و با صداقت و ريزبيني و حساسيتهاي ارزشمند و بجا، چراغ راه رسيدن به مقصود را همواره روشن نگاه داشتند، صميمانه سپاسگزاري مينمايم و از خداوند بزرگ برايشان آرزوي سلامتي و بهروزي را دارم.ازجناب آقاي دکتر عباسپور که علاوه بر افتخار شاگردي ايشان، زحمت مشاوره پايان نامه ام را تقبل نموده وبا نهايت بزرگواري و محبت و با علم و درايت مرا در هر چه بهتر شدن نتايج اين تحقيق ياري نمودند، بسيار سپاسگزارم. از استاد عزيزم سرکار خانم دکترمسعوديان که داوري اين پايان نامه را بر عهده گرفتند کمال تشکر و قدر داني را دارم.از پدرو مادرم، آنان که ناتوان شدند تا ما به توانايي برسيم، موهايشان سپيد شد تا ما روسپيد شويم، و عاشقانه سوختند تا گرما بخش وجود ما و روشنگر راهمان باشند. نه ميتوانم موهايشان را که در عزت من سپيد شد، سياه کنم و نه براي دستهاي پينه بستهشان که ثمره تلاش براي افتخار من است، مرهمي دارم. خدايا توفيقم ده که هر لحظه شکرگزارشان باشم و ثانيههاي عمرم را در عصاي دست بودنشان بگذرانم.درپايان از کليه اساتيد محترم دوران تحصيل، از اعضاي هيئت علمي و کارکنان محترم و پرسنل زحمتکش دانشگاه آزاد اسلامي واحد دامغان، که مرا در مسير علم آموزي ياري نمودنند سپاسگزارم

تقديم به:
پدرم که عالمانه به من آموخت تا چگونه در عرصه زندگي، ايستادگي را تجربه نمايم.
به مادرم… درياي بيکران فداکاري و عشق که وجودش برايم همه مهر است!
خواهرانم حکيمه و آسيه توکلي نژاد به پاس محبتهاي بي دريغشان که هرگز فروکش نميکند.
به تنها برادرم هاشم توکلي نژاد که همواره در طول تحصيل متحمل زحماتم بود و تکيه گاه من در مواجهه با مشکلات که وجودش مايه دلگرمي است.
وتقديم به همه کساني که در اين راه مشوق و ياورم بودند.

فهرست مطالب

چکيده 1
مقدمه 2

فصل اول/ کليات تحقيق
1-1 گياهشناسي بنفشه آفريقايي: 8
1-2 خاستگاه و پراکنش بنفشه آفريقايي 10
1-3 گونههاي مهم بنفشه آفريقايي: 11
1-4 برخي گونههاي فهرست شده به دنبال طبقه بنديBurtt. 11
1-5 کشت و تکثير: 13
1-6 شرايط کشت بنفشه آفريقايي: 13
1-6-1 دما: 13
1-6-2 نور: 14
1-6-3 تنظيم رطوبت: 15
1-6-4 مقدار دي اکسيد کربن: 15
1-6-5 مواد رشد: 15
1-6-6 آب دهي: 15
1-7 مشخصات و انواع خاک: 16
1-8 تغذيه گياه: 16
1-8-1 نيتروژن: 16
1-8-2 فسفر: 17
1-8-3 پتاسيم: 17
1-8-4 منيزيم: 17
1-8-5 کلسيم: 17
1-8-6 گوگرد: 17
1-9 بيماريهاي مربوط به بنفشه آفريقايي 18
1-9-1 زردي برگ: 18
1-9-2 برگهاي رنگ پريده با ساقه هاي بلند: 18
1-9-3 ندادن گل: 18
1-9-4 بيماري هاي ناشي از قارچ: 18
1-9-4-1 شل شدن برگها و پوسيدگي ريشه: 19
1-9-4-2کپک زدن برگها و گلها: 19
1-9-4-3 بيماري پوسيدگي يا کپک قارچي: 19
1-9-5 بيماريهاي ويروسي: 20
1-9-6 آفات: 20
1-9-7 کپک پودري ((Oidium SPP: 21
1- 10 اهميت بنفشه آفريقايي: 21
1-11اصلاح بنفشه آفريقايي 22
1-11-1روشهاي اصلاحي 22
1-12کشت بافت: 22
1-13تاريخچه کشت بافت گياهي: 22
1-14 اهميت كشت بافت گياهي: 30
1-16 تکنيک هاي کشت بافت گياهي: 31
1-16-1 کشت کالوس: 31
1-16-2 کشت سلولي : 31
1-16-3 کشت اندام : 32
1-16-4 کشت مريستم و ريخت زايي يا مرفوژنز : 32
1-16-5 جداسازي اسپتيک پروتوپلاست هاي گياهان 32
1-17 کاربردهاي مهم کشت بافت گياه: 32
1-18 محدوديتها يا همان معايب کار 33
1-19 موارد کاربردي در کشاورزي: 34
1-20 موارد کاربرد ي در صنعت: 34
1-21 اهميت و کاربرد کشت بافت در باغباني: 34
1-22 انواع کشت در شيشه: 35
1-22-1 سازمان يافته : 35
1-22-2 سازمان نيافته : 35
1- 23 انواع مختلفي از كشت در شيشه نيز وجود دارد. 36
1-23-1 كشت گياه كامل: 36
1-23-2 كشت جنين: 36
1-23-3 كشت كالوس: 36
1-23-4 كشت سلول : 36
1-23-5 كشت پروتوپلاست : 37
1-24کلر: 37
1-25 پراکسيداز: 38
1-26 کاتالاز: 38
1-27 کلروفيل: 39
1-28 پرولين: 40
1-29 کربوهيدراتهاي محلول و نا محلول: 41
1-30 شوري: 41
1-31 مکانيسم اثر شوري: 42
1-32 تاثير در ساختار ريختي: 44
1-33 اثرات تنش شوري بر پارامترهاي رشد در گياه: 44
1-34 تغيير در ساختار تشريحي: 46
1- 35 تغيير در ساختار مريستمها: 46
1-36 اثرات تنش شوري بر فتوسنتز: 46

فصل دوم/ مروري بر تحقيقات انجام شده
2-1 روشهاي ريز ازديادي بنفشه آفريقايي 49
2-1-1 بيلکي و همکارانش: 49
2-1-2کوک 50
2-1-3 شريفي و همکاران 51
2-1-4 سيف الله خان و همکاران 51
2-1-5 سميرحسين و همکاران 52
2-1-6 ويچادا سانپوي و همکارانش 52
2-1-7 عبادي وهمکارانش 53
2-1-8 عبادي و همکارانش 53
2-1-9 مارکس و همکارانش 54
2-2 اثرات تنش شوري بر گياهان 54
2-2-1 اثر شوري بر ديواره سلولي 54
2-2-2 اثر شوري بر غشا: 55
2-2-3 اثر شوري بر تراکم يونها در گياه: 55
2-2-4 اثر شوري بر اسموليتها: 58
2-2-5 اثر شوري بر پرولين: 59

مواد و روشها /فصل سوم
3-1 تهيه محلول هاي ذخيره و محيط کشت: 62
3-1-1 محلول هاي مادري نمک هاي پرمصرف با غلظت 10 برابر ( ): 62
3-1-2 محلول هاي مادري نمک هاي کم مصرف با غلظت 1000برابر (1000 × ) 63
3-1-3 محلول مادري Na2. EDTA.2H2O , FeSO4. 7H2O با غلظت 10 برابر (10 × ) 63
3-1-4 محلول مادري ويتامين ها و گلايسين 100 برابر (100 ×) : 64
3-1-5 محلول مادري هورمون ها: 64
3-2 تهيه يک ليتر محيط کشت پايه MS از محلول هاي مادري: 65
3-2-1 اکسين: 65
3-2-2سيتوکنين (BAP): 65
3-2-3 ويتامينها: 65
3-2-4 ميواينوزيتول: 66
3-2-5 عامل ژلي: 66
3-3 روش تهيه گياه پايه استريل: 66
3-3-1 مراحل سترون سازي 66
3-3-2 سترون سازي برگها : 66
3-3-3 سترون سازي محيط و وسايل کار: 67
3-4 توليد گياهان سترون جهت تيمارهاي مختلف: 68
3-5 کشت گياه در محيط هاي تيماري: 68
3-6 آناليز رشد: 69
3-7 سنجش رنگيزه هاي فتوسنتزي (آرنون، 1957): 69
3-8 سنجش کربوهيدرات (کوچرت،1978): 70
3-8-1 اندازه گيري قندهاي محلول: 70
3-8-2 اندازه گيري قندهاي نامحلول ( نشاسته ): 71
3-9 سنجش پرولين (باتيس و همکاران، 1973): 71
3-10 سنجش فعاليت آنزيمي 72
3-10-1 سنجش آنزيم پراکسيداز (کوري1989) 72
3-10-2. سنجش آنزيم کاتالاز (چانز،1955) 73
3-11. سنجش پروتئين ها (لاوري و همکاران، 1951) 73

فصل چهارم/ نتايج تحقيق
4-1 اثر غلظتهاي مختلف کلريد سديم بر خصوصيات مورفولوژيکي و رويشي گل بنفشه آفريقايي 76
4-2 نتايج حاصل از اثرات مختلف کلريد سديم پس از 40 روز تيمار در محيط کشت پايه MS 78
4-2-1 تغييرات حاصل از اثرات تيمار با غلظتهاي مختلف کلريد سديم در پارامترهاي رشد 78
4-2-1-1 تغييرات وزن تر اندام هوايي در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي: 78
4-2-1-2 تغييرات وزن خشک اندام گياهي در گياه بنفشه آفريقايي 79
4-2-1-3 تغييرات سطح برگ در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي: 80
4-2-1-4 تغييرات تعداد برگ در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 81
4-2-1-5 نسبت سطح برگ LAR ( Area Ratio Leaf) در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 82
4-2-1-6 وزن مخصوص برگ SLW (Specific Leaf Weight) گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 83
4-3 تغييرات بيوشيميايي و فيزيولوژيکي در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 84
4-3-1 سنجش ميزان تغييرات انواع کلروفيل 84
4-3-1-1 تغييرات کلروفيل a در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 84
4-3-1-3 تغييرات کلروفيل کل (a+b) در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 86
4-4 تغييرات ميزان قندهاي محلول در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 87
4-5 تغييرات ميزان قندهاي نامحلول(نشاسته) در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 88
4-6 تغييرات ميزان آنزيم پراکسيداز در گياه 40 روزه گياه بنفشه آفريقايي 89
4-7 تغييرات ميزان آنزيم کاتالاز در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 90
4-8 تغييرات ميزان پرولين در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 91
4-9 تغييرات ميزان پروتئين در گياه 40 روزه بنفشه آفريقايي 92

فصل پنجم/ بحث و نتيجه گيري
5- 1 بررسي اثر شوري بر پارامترهاي رشد 94
5-1-1 وزن خشک و وزن تر گياه: 94
5-2 اثر تنش شوري بر محتواي کلروفيل: 95
5-3 اثر شوري بر محتواي پرولين در بنفشه آفريقايي: 97
5-4 اثر شوري بر ميزان فعاليت آنزيمهاي آنتي اکسيداني در بنفشه آفريقايي 99
5-4-1 فعاليت کاتالاز: 99
5-4-2 پراکسيداز: 100
5-5 اثر شوري بر ميزان پروتئين: 101
5-6 اثر شوري بر ميزان اسموليتها 102
5-6-1 قندهاي محلول: 102
5-6-2 قندهاي نا محلول: 102
5-7 نتيجه گيري نهايي: 104
5-8 پيشنهادات 105
منابع 106

چکيده
گياهان براي مقابله با اثرات مضر تنش شوري استراتژيهاي متفاوتي را در پيش ميگيرند که ميتوان به پايين نگهداشتن پتانسيل آب دروني خود با انباشتن انواع اسموليتهاي سازگار، افزايش آنزيمهاي آنتي اکسيداني، حمايت از فعاليت فتوسنتز و حفظ هموستازي يونها اشاره کرد. در اين پژوهش اثر غلظتهاي مختلف کلريد سديم NaCl (0، 0.5، 1، 1.5، 2 و4) ميلي گرم بر ليتر بر برخي خصوصيات فيزيولوژيکي، مورفولوژيکي و بيوشيميايي گياه زينتي بنفشه آفريقايي در شرايط کشت بافت گياهي با استفاده از محيط کشت موراشي و اسکوک MS مورد بررسي قرار گرفت. آزمايشات در قالب طرح کاملا تصادفي و در سه تکرار در شرايط آزمايشگاهي انجام گرديد .آناليزهاي آماري دادهها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. ميانگينها با استفاده ازآزمون دانکن در سطح ( 0.05? P) مقايسه شد. براي رسم نمودارها از نرم افزار EXCEL استفاده گرديد. نتايج آناليز آماري آزمايشهاي پارامترهاي رشد نشان داد که با افزايش غلظت نمک کلريد سديم، ميزان وزن ترو وزن خشک گياه افزايش يافت. و همچنين وزن مخصوص برگ ALW وسطح برگ افزايش داشت . نسبت سطح برگي LAR و تعداد برگها کاهش يافت. تيمار نمک باعث افزايش در يونهاي سديم، کلر، محتواي پرولين ، پراکسيداز، آنزيم کاتالاز و قندهاي محلول گرديد. و همچنين باعث کاهش در محتواي قندهاي نامحلول، ميزان پروتئين و ميزان رنگيزههاي فتوسنتزي از جمله کلروفيلهاي (a,b,ab) گرديد.
واژگان کليدي: کلريد سديم ، پراکسيداز، کاتالاز، کشت بافت، بنفشه آفريقايي

مقدمه
بنفشه آفريقايي گياهي زيبا با نام علمي ionantha Saintpaulia ازتيره Gesneriaceaeونام معمول Afrecan violet ميباشد. اين گياه مهمترين گونه زينتي از ميان 20 گونه متعلق به جنس Saintpaulia است. بنفشه آفريقايي به عنوان عروس گل هاي آپارتماني در اروپا مطرح است که نقش بسزايي در فراهم آوردن محيطي آرام وزيبا بازي ميکند. بنفشه آفريقايي در سال 1892درشرق آفريقا توسط بارون والتر فونت سنت

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید