ارتباط متغير‌هاي خارجي و قصد استفاده از فن‌آوري را با در نظر گرفتن اثر مياني سهولت استفاده و سودمندي فن‌آوري بررسي کرد[40].
سهولت استفاده همچنين ورودي براي درک سودمندي خواهد بود. زيرا وقتي سيستمي به راحتي قابل استفاده است، درک مزاياي استفاده از سيستم به مراتب ساده‌تر خواهد بود. همچنين درک سودمند بودن براي کارکنان بسيار ساده‌تر خواهد بود زماني که با سيستم به راحتي کار کنند[39].

شکل ?-?: مدل پذيرش فناوري اوليه ديويس

?-?- مدل پذيرش فناوري TAM و RFID
در راستاي توسعه و بررسي پذيرش فناوري RFID توسط کارکنان، TAM به‌عنوان مدل اوليه تحقيق استفاده خواهد شد. دليل استفاده از اين مدل به اين خاطر است که تا کنون در صنعت‌هاي مختلف بر روي فناوري‌هاي گوناگون تحقيق شده است. تاکنون پژوهش‌هاي زيادي توسط محققان در حوزه فناوري اطلاعات، بازاريابي، رفتار سازماني، منابع انساني و… در راستاي استفاده از مدل TAM براي پذيرش فناوري‌ انجام شده است که دقت و اعتبار اين مدل را بالا برده و استفاده از آن را تضمين مي‌کند[41, 42]. لذا تصور مي‌شود که TAM، مدل مناسبي براي RFID در اين تحقيق باشد. همانطور که بيان شد درک سودمندي و سهولت استفاده از فناوري، تخمين مناسبي براي قصد استفاده از فناوري و استفاده واقعي آن دارد. از طرف ديگر نمي‌دانيم که کدام ويژگي‌هاي شخصيتي، درک افراد از اين موضوع را تحت تاثير قرار مي‌دهند. در اين تحقيق سعي بر آن است که ويژگي‌هاي شخصيتي که به درک سودمندي و سهولت استفاده از RFID بر کارمندان تاثيرگذار است را، مورد بررسي قرار دهد. هنگامي که سازماني بداند که کدام‌يک از افراد به احتمال زياد فناوري جديد را مورد پذيرش قرار مي‌دهند و چه افرادي با پذيرش فناوري مشکل دارند، بهتر مي تواند فعاليت‌هاي خود را براي تمرکز روي اين افراد برنامه‌ريزي کند. سپس مي‌توانند با ريشه‌يابي اين مشکل افراد مورد نظر را آموزش دهد تا پياده‌سازي RFID را به بيشينه‌ي موفقت نزديک‌تر کند.
مدل اوليه‌ي TAM به خصوص براي فناوري‌هايي مفيد است که کارمندان به اختيار خود تصميم مي‌گيرند آن را به کار ببرند يا از آن استفاده نکنند. به عنوان مثال سيستم‌هاي پايگاه داده که به کارمندان اين امکان را مي‌دهد که اطلاعات داخل سازمان را هر چه بهتر مديريت کنند و از بي‌نظمي از هجوم اطلاعات جلوگيري کنند. فناوري RFID در نگاه اول اختياري به نظر نمي رسد تا جايي که جايگزين فناوري جاري مورد استفاده در سازمان شود و روند کارها را تسهيل بخشد، بدون آنکه در نظر گرفته شود که کارمندان قصد استفاده از آن را داشته‌اند يا خير. همچنين مدل اوليه تاکيد مي‌کند که اگر استفاده از فناوري توسط کارکنان سيستم اختياري نباشد هم‌چنان نمي‌توان با قطعيت گفت که آن‌ها قصد استفاده از فناوري را دارند زيرا در اين حالت کارکنان تمايل کمتري براي رعايت قوانين و وظايف تعيين شده از طرف کارفرما از خود نشان مي‌دهند لذا احتمال قصد استفاده از فناوري کاهش يافته و در آينده نارضايتي کارکنان را به همراه خواهد داشت[39]. اين نشان مي‌دهد که مدل فناوري TAM مدل مناسبي براي پذيرش فناوري در محيط‌هايي که استفاده از آن الزامي است، مي‌باشد.
فناوري جديد زماني گه جايگزين ِ فناوري قديم مي‌شود تنظيمات و قوانين جديد را نيز به همراه دارد. از آنجايي‌که در اين پژوهش قصد داريم ويژگي‌هاي شخصيتي که در قصد استفاده از فناوري تاثيرگذارند را مورد بررسي قرار دهيم پس از قصد استفاده از فناوري مي‌توان به گرايش‌هاي مثبت و منفي در درک استفاده از RFID بهتر پي برد.
بعضي محققان نيز از TAM به عنوان ابزاري براي پذيرش و رضايت کارمندان در مواجه با فناوري جديد استفاده مي‌کنند. با توجه به مطالب بالا استفاده از مدل TAM براي اين پژوهش مناسب مي‌باشد و نتايج معتبري به همراه خواهد داشت[42].

?-??- ويژگي‌هاي شخصيتي ِ موثر بر پذيرش فناوري
علاوه بر به دست آوردن درک بهتري از چگونگي پذيرش فناوري RFID‌ توسط کارمندان، بررسي ويژگي‌هاي شخصيتي افراد و مشاغل که بر سهولت استفاده و درک بهتر از فناوري موثرند نيز اهميت پيدا مي‌کند. از آنجا که جنبه‌هاي متفاوتي افراد را از هم متمايز مي‌کند، تمرکز بر آن دسته از ويژگي‌هاي شخصيتي که در افراد براي پذيرش فناوري بيشترين تاثير را مي‌گذارند بسيار مهم است. براي نيل به اين هدف، نقش ارتباط شغلي، اثبات نتايج، جنسيت، تجربه، سازگاري با فناوري و فرهنگ بر درک سهولت و سودمندي مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

?-??-?-ارتباط شغلي
فناوري جديد تاثيرات متفاوتي بر کارمندان مي‌گذارد. شغل و نقش بعضي از کارمندان ممکن است گسترده‌تر شود، اين در حالي است که بعضي ديگر به ندرت متوجه سيستم جديد خواهند شد. مفهوم ارتباط شغلي به ميزان درک يک کارمند از فناوري جديد و تاثير آن بر شغل وي مي‌پردازد. اين تاثير مي‌تواند بر روي بازده‌ي کاري کارمند، ترتيب وظايفي که بر عهده دارد و محتواي شغل وي اثرگذار باشد. با توجه به تعريف درک سودمندي، ارتباط شغلي نه تنها به عنوان معياري براي بهبود بازده‌ي کاري در به‌کارگيري RFID دارد، بلکه خصيصه‌هاي ديگر شغل را که تغيير مي‌کنند را نيز در بر‌مي‌گيرد. به عنوان مثال، تغييراتي که در مسئوليت‌هاي شغلي و ارتباط با همکاران به‌وجود مي‌آيد. در مجموع هر کارمندي از شغل و وظايفي که بر عهده دارد آگاه است. اين وظايف تعيين شده براي هر کارمند است که ميزان سودمندي ِ استفاده از فناوري را براي وي تعيين مي‌کند[41]. در جايي که فناوري جديد تاثير کمي بر روي شغل فرد بگذارد، احتمال درک وي از حضور سيستم جديد را به حداقل مي‌رساند بنابراين استفاده از فناوري براي فرد موردنظر سودمند نخواهد بود. لذا شاخص درک سودمندي در کارمنداني که حضور فناوري را موثر در روند فرايند شغلي مي‌بينند به مراتب بيشتر از افرادي است که حضور سيستم جديد را در وظايف خود کمرنگ مي‌دانند.
اگرچه RFID تقريبا فناوري جديدي (به ويژه در ايران) به شمار مي‌آيد و به نسبت در فروشگاه‌هاي کمي چه به صورت عملي و چه آزمايشي در حال اجرا است، اين انتظار از مديران فروشگاه و سازمان‌ها مي‌رود که مزاياي استفاده از RFID را به کارمندان توضيح دهند. کارمنداني که اجراي RFID تاثير بيشتري بر روند کار ايشان مي‌گذارد نگرش مثبتي بر اجراي فناوري و بهبود روندکارها دارند. بنابراين فرض مي‌کنيم که:

فرض ?: ارتباط شغلي تاثير مثبتي بر درک سودمندي دارد.

هر چقدر کارمند وابستگي ِ بيشتري به فناوري جديد داشته باشد، چگونگي ِ استفاده از سيستم اهميت بيشتري پيدا خواهد کرد. در جايي که سهولت استفاده از فناوري براي کارمندان اهميت خواهد داشت، ارتباط شغلي به تنهايي قادر به تغيير درک سهولت استفاده از فناوري نمي‌باشد. با توجه به مطلب گفته شده ارتباط بين ارتباط شغلي و سهولت استفاده از فناوري فرض نشده است.

?-??-?- اثبات نتايج
کارمندان بيشترين تلاش و انرژي خود براي به دست آوردن نتايج مناسب از انجام کار يا وظايف خود صرف مي‌کنند. نتايج به دست آمده از انجام کار قابل مشاهده است و گاهي در صورت موفقيت آميز بودن وظيفه‌ي مورد نظر منجر به گرفتن پاداش از مقام بالاتر خواهد شد. فناوري جديد کمک مهمي به کارمند براي رسيدن به بازده‌ي کاري مناسب بر روي خصيصه‌هاي کليدي شغل وي خواهد کرد. با اينکه بعضي فناوري‌ها باعث بهبود بازده‌ي کاري براي کارمند مي‌شود ولي مشکل آنجا بوجود مي‌آيد که کارمند نمي‌تواند بهبود کار خود را از زماني که فناوري در فروشگاه يا سازمان مذکور اجرا شده است تخمين بزنند. به بياني ديگر کارمند قادر نخواهد بود روند بهبود فعاليت‌هاي کاري خود را از زمان پياده‌سازي فناوري به بعد تخمين خوبي بزند. ونکاتش و ديويس68 (در سال ????) مطلب فوق را قابليت اثبات نتايج (نتايج قابل مشاهده) از استفاده‌ي فناوري معرفي کردند. بنابراين مفهوم قابليت اثبات نتايج در جايي که نتايج استفاده از فناوري قابل رويت و مشاهده تعريف مي‌گردد. تفاوت آن با متغير ارتباط شغلي در اين است که در ارتباظ شغلي تاثير فناوري بر شغل کارمند مورد بررسي قرار مي‌گيرد، در جايي که متغير اثبات نتايج به قابل مشاهده بودن تاثيرات فناوري بر شغل وي مي‌پردازد. اين مفهوم به خصوص زماني اهميت پيدا خواهد کرد که بازده‌ي خروجي کار کارمند مورد ارزيابي قرار بگيرد. بنابراين از کارمندان انتظار مي‌رود فناوري را مورد استفاده قرار دهند که سودمندي شغل ايشان را بيشتر نمايان سازد. در نتيجه کارمندان با نگرشي مثبت تمايل به استفاده از فناوري را خواهند داشت تا فناوري‌اي که روند فعاليت ايشان را کمرنگ نشان خواهد داد. از اين گذشته، کارمندان بعضي اوقات بهبود بازده‌ي کاري خود را تنها به ميزان تلاشي که مي‌کنند نسبت مي دهند. آن‌ها باور دارند که بازده‌ي بهتر در کار، از طريق يک ابزار خارجي امکان‌پذير نيست بلکه صرفا مرتبط با ميزان انرژي و تلاشي است که براي شغل انجام مي‌دهند. اين مورد زماني مهم خواهد شد که کارمندان استفاده از RFID را سيستمي با ارزش افزوده و کاربردي نبينند بلکه سيستمي براي تغيير روندها و شغل خود بدانند. بنابراين انتظار مي‌رود که قابليت اثبات نتايج تاثير مثبتي بر درک سودمندي داشته باشد[41].
از آنجا که فناوري RFID به نسبت جديد است و جنبه‌هاي استفاده از آن را به راحتي نمي‌توان مشاهده کرد، تاثيرات بکارگيري آن توسط کارمندان به سختي قابل بررسي است. درک قابليت اثبات نتايج بين کارمندان مختلف متفاوت خواهد بود زيرا بعضي مزايا مانند دقت بيشتر و صرفه‌جويي در زمان در بعضي اصناف بيشتر از مزايايي مانند خطاي کمتر در نقل و انتقال با پياده‌سازي سيستم جديد قابل رويت است. بنابراين کارمندان بازخوردهاي متفاوتي از چگونگي ِ فعاليت‌شان را توسط اطرافيان دريافت خواهند کرد.
در اين پژوهش، درک کارمندان از مفهوم قابليت اثبات نتايج در استفاده از RFID مورد بررسي قرار گرفته است. کارمنداني که قادر به توضيح نتايج استفاده از RFID باشند به طور طبيعي قادر خواهند بود مزايا و معايب استفاده از آن را درک کنند. کارمنداني که به طور کلي اين فناوري را متوجه نشده‌اند، مزيتي در استفاده از آن نخواهند ديد. بنابراين انتظار مي‌رود کارمنداني که RFID را در در قابليت اثبات نتايج مهم مي‌دانند، نگرش مثبتي به درک سودمندي در استفاده از آن خواهند داشت.

فرض ?: قابليت اثبات نتايج تاثير مثبتي بر درک سودمندي خواهد داشت.

?-??-?- سازگاري با فناوري
با توجه به افزايش و استفاده‌ي کامپيوترها و ديگر فناوري‌ها در دهه‌هاي گذشته باعث توجه‌هاي بيشتري به واکنش افراد در مقابل استفاده از فناوري جديد شده است. يکي از جنبه‌هاي حضور کامپيوتر در صنعت مسئله‌ي نگراني استفاده از آن است. زيرا اکثر افراد در برابر تغيير مقاومت مي‌کنند. اضطراب استفاده از کامپيوتر را مي‌توان حس ترس و سختي استفاده از آن نزد کاربر تعريف کرد. مفهوم نگراني ِ استفاده از کامپيوتر را مي‌توان به ديگر فناوري‌ها نيز نسبت داد. تاثير نگراني در استفاده از فناوري به عنوان عامل بسيار مهمي در صنعت براي استفاده‌ي بهينه از فناوري است حتي اگر کارمند تجربه‌اي نيز در استفاده از فناوري جديد داشته باشد. هنوز هم نگراني استفاده از کامپيوتر به عنوان عاملي براي درک سهولت استفاده مي‌شود[41]. بنابراين انتظار مي‌رود تلاش براي سازگاري با فناوري قادر به توضيح معاني متفاوتي از درک سهولت خواهد بود.
حس ناخوشايند از استفاده از فناوري منجر به تلاش بيشتر توسط افراد در يادگيري و استفاده از فناوري خواهد شد. در کنار

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید